Dzisiaj Ku Klux Klan nie przypomina tego z czasów Rekonstrukcji Stanów Zjednoczonych. O Klanie mówi się jak o ideologii. Jednym z najprężniej działających kontynuatorów dorobku KKK jest Partia Rycerzy (z ang. The Knights’ Party). Promuje ona działalność zgodną z wartościami chrześcijańskimi, pozbawioną przemocy i „z miłością do rodziny – z miłością do narodu”[2]. Klan ma służyć białej społeczności, która jest zagrożona przez mniejszości etniczne (głównie czarnoskórych) i religijne (ekstremiści zwracają tutaj szczególną uwagę na żydowski spisek oraz na katolików) i zapewniać jej szczególną ochronę[3]. Tak w największym skrócie wyglądają współczesne  założenia Klanu. Jednak mimo że w XXI wieku nie zauważa się ani nie słyszy tak często o terrorystycznych  incydentach związanych z omawianym ruchem, wciąż się one zdarzają. Jak Ku Klux Klan zmienił się w ciągu niecałych 150 lat od powstania i przede wszystkim – jak wygląda dziś? Jak przejawia się teraz działalność tej terrorystycznej w swych korzeniach organizacji, która oficjalnie chce zdobyć władzę drogą pokojową, a w rzeczywistości jej członkowie wciąż atakują, niszczą i zabijają?

Klan narodził się w miejscowości Pulaski w stanie Tennessee z inicjatywy 6 weteranów konfederacji w 1866 roku. Początkowo założenia co do działalności klubu były inne, niż te, dzięki którym owe bractwo zyskało rozgłos. Działalność ta opierała się na spotkaniach towarzyskich, niejednokrotnie grubiańskim zachowaniu i jeżdżeniu konno w charakterystycznych białych przebraniach po zmroku. Biali Rycerze siali postrach szczególnie wśród czarnej społeczności. Nazywano ich „duchami zmarłych konfederacji”[4]. W roku następnym, po szybkim rozprzestrzenieniu się grupy, stworzono organizację z określoną strukturą, hierarchią z Wielkim Czarownikiem (z ang. Grand Wizard) na czele i określonymi zasadami funkcjonowania[5]. Zaczęto głosić supremację białych, a czarnoskórych traktować jako drugorzędnych obywateli, ponieważ dominacja rasy anglosaskiej była zagrożona przez zniesienie niewolnictwa i nadanie praw czarnym na Południu[6]. Tam też napięcia na tle rasowym były najintensywniejsze. Klan rozpoczął serię ataków terrorystycznych na czarnoskórych obywateli. Zostawiano groźby i ostrzeżenia na drzwiach domostw, wielu porywano nocą i biczowano, podpalano, linczowano, często przez powieszenie i zabijano. Opinia publiczna w większości popierała założenia Klanu, jednak nie zawsze pokrywało się to z poparciem co do metod używanych przez jego członków. Jednak dzięki ogólnej, swoistej akceptacji, ludzie klanu” (z ang. The Clansmen) otrzymali swego rodzaju immunitet na wszelkie brutalne metody walki o dominację rasy białej[7]. Do czasu.

W latach 1871-1872 nastąpił koniec działalności organizacji w wyniku podjętych przez Rząd Federalny działań zakazujących przebierania się i konspirowania przeciwko obywatelom innych ras (Konges przyjął tzw. KuKlax Act i Force Acts). Ku Klux Klan zniknął na wiele lat.  Odrodził się ponownie w 1915 w stanie Georgia rytualnym gestem- płonącym krzyżem na wzgórzu (co stało się później stałą ceremonią i wizytówką KKK). W tym samym roku swoją premierę miał film „Narodziny Narodu” (ang. The Birth of the Nation) oparty na powieści Thomasa Dixona, która miała ogromny ideologiczny wpływ na zasady odnowionego klanu. Film wzbudził ogromną nienawiść wobec czarnych i odbił się ogromnym echem. Wspomniane już zasady,  ale i  specyficzne słownictwo, przysięgi i opisy rytuałów zostały zebrane w postaci kompendium zwanego „Kloranem Białych Rycerzy Ku Klux Klanu” lub po prostu Kloranem[8]. Wielki Czarownik zyskał nowy przydomek, np. imperialnego (z ang. Imperial Wizard)[9]. Nic dziwnego- z garstki fanatyków liczba członków KKK wzrosła w 1925 roku do 4 milionów[10]. Głoszono hasła takie jak 100% Amerykańskości” (z ang. Americanism), czy „Ameryka dla Amerykanów”. W latach 20. XX wieku w Stanach Zjednoczonych pojawiła się kolejna fala imigrantów. Od tego czasu nie tylko czarna społeczność amerykańskiego narodu była celem ataków Białych Rycerzy. Wrogami stali się właśnie imigranci oraz  Żydzi i katolicy. W szeregach KKK zaczęli pojawiać się przedstawiciele każdej klasy społecznej w Ameryce – Klan stał się „przekrojem białych protestantów”[11]. Znaleźli się tam m.in. reprezentanci prawa, politycy, dzięki czemu struktura bractwa rozszerzyła się o stanowiska urzędów lokalnych oraz federalnych, a także kobiety, które wykorzystały ugrupowanie do walki o równe prawa. Ku Klux Klan mimo dość skoncentrowanej działalności na południu,  zyskiwał w ten sposób zasięg narodowy. Akty samosądu (chłosty, gwałty, pobicia, zabójstwa) były dokonywane właśnie na terenach Dixie[12], chociaż zdarzały się incydenty w innych częściach kraju. Większość członków jednak odstępowała od aktów przemocy. Z organizacją zaczęły wiązać się kontrowersje w związku ze stosowanymi metodami, złą prasą, skandalami i przede wszystkim z bezkarnością. Wraz z wielkim kryzysem gospodarczym w 1929 roku, Imperium rozpadło się na pomniejsze „królestwa” (z ang. realm), liczba członków spadła, a część z nich  reorganizowała Klan, by ponownie powstać w latach 50. XX wieku[13].

Trzecia odsłona KKK nie była już tak pomyślna i na tak gigantyczną skalę. Południowe stany wciąż były areną walk o prawa obywatelskie dla czarnoskórych oraz integrację społeczną. W 1954 roku miał miejsce tzw. Czarny Poniedziałek ( z ang. Black Monday), kiedy zakazano segregacji rasowej w szkołach publicznych. Spowodowało to falę protestów, nie tylko z inicjatywy członków Ku Klux Klanu. Lata 60. wzmocniły chęć ponownego zjednoczenia rozproszonych „królestw” byłego imperium. Dla efektywniejszej walki z Ruchem Praw Obywatelskich (z ang. Civil Rights Movement) utworzono Zjednoczone Klany Ameryki (UKA, z ang. United Klans of America). Atakowano aktywistów, m.in. “jeźdźców wolności” ( z ang. freedom riders), którzy prowadzili publiczne autobusy, gdzie nie obowiązywała już segregacja rasowa. Swobodę w przeprowadzeniu akcji gwarantowały im układy z policją, która miała wówczas nie interweniować[14]. Martin Luther King Jr. stał się „wrogiem publicznym numer jeden”[15]. „Ludzie klanu” wciąż urządzali polowania na czarnoskórych, szczególnie brutalnym był atak bombowy na kościół baptystyczny w Birmingham w Alabamie, w którym zginęły 4 dziewczynki. Po tym i wielu innych atakach, władze federalne w końcu podjęły kroki w kwestii ukarania zbrodniarzy. KKK przegrał walkę z Ruchem Praw Obywatelskich.

Grupa zaledwie 1550 członków w latach 70. walczyła z dyskryminacją pozytywną – desegregacją w drogowym transporcie publicznym i akcją afirmatywną. W 1979 roku w Greensboro w Północnej Karolinie został zorganizowany protest przeciwko działalności Klanu. Tam też odbyła się jedna z najbardziej krwawych masakr w całej jednowiecznej historii KKK. Wśród zabójców pojawili się również członkowie Amerykańskiej Partii Nazistowskiej (z ang. American Nazi Party), która zaczęła współpracować z Klanem w wyniku powszechnych wówczas nastrojów antykomunistycznych. Od lat 80. parotysięczna grupa powiązana wewnętrznie spuścizną Ku Klux Klanu nie jest już jednoorganowym systemem. Do dziś istnieje sieć niezależnych grup, które przyjęły cechy indywidualne- na terenie całego kraju można naliczyć kilkadziesiąt. Istnieją również organizacje o zasięgu narodowym, jednak nie przypominają one już tej historycznej, organizacji- Rycerze Białej Kamelii, (z ang. The Knights of the White Kamelia), Amerykańscy Kawalerowie Ku Klux Klanu (z ang. The American Knights of the Ku Klux Klan), Mocarstwowe Klany Ameryki (z ang. The Imperial Klans of America)[16].

Współczesne klany wybrały dwie niezależnie drogi działania. Jedni, należący do mainstreamu, „używają eufemizmów zamiast rasistowskich epitetów i głoszą dumę ze swojego dziedzictwa częściej, niż nienawiść do innych grup”[17], biorą udział w akcjach obywatelskich. Działania drugich, radykalnych, są ściśle związanie z aktywnością terrorystyczną. Na celowniku są wciąż czarnoskórzy, Żydzi, katolicy, ale także hiszpańscy i meksykańscy imigranci[18], homoseksualiści i liberałowie. W XXI wieku istnieją wyraźne powiązania grup KKK z organizacjami neonazistowskimi[19].

Cel walki jest od dziesięcioleci ten sam – walka o białą, wolną Amerykę. Ideologiczne nastąpiły jednak pewne zmiany. Wciąż występują silne powiązania religijne i potężna nienawiść wobec Żydów – według „ludzi klanu” są oni źródłem wszelkiego zła w Stanach Zjednoczonych, są zesłani przez Szatana i to nie oni są biblijnym, „narodem wybranym”, a właśnie członkowie KKK, którzy walczą z niszczycielami „białej Ameryki” zanieczyszczonej przez ludzi innych ras, którzy są „na tym samym poziomie duchowego rozwoju, co zwierzęta”[20]. Czarnoskórzy są według nich „nieinteligentni, leniwi i niezdolni do wykonania żadnego zadania, ani nawet do zdobycia zatrudnienia”[21]. Hiszpanie są zaś postrzegani jako „zagrożenie ekonomiczne”[22].

Szacuje się, że obecnie według powyższych zasad działa około 100 ugrupowań tworzonych przez 5000 członków[23]. Działają głównie w południowych,  środkowozachodnich i środkowoatlantyckich stanach oraz w stanie Iowa i w Nebrasce. Większość z nich pozostaje niewidzialna lub nie różni się szczególnie od współczesnych neonazistów- przejęli od nich zarówno elementy subkultury skinheadów – muzykę, ubiór, tatuaże, jak i symbole rasistowskie. Część wciąż kultywuje tradycje Ku Klux Klanu paląc krzyże i ubierając białe szaty oraz kaptury[24]. Pewne zachowania opierające się wyłącznie na rytuale, symbolu i ślepej wierze w ideologię, wynikają ze słabego wykształcenia członków, braku koneksji wśród wpływowych obywateli i polityków oraz braku przynależności do żadnej organizacji czy grupy.[25] Dotyczy to również wysokich rangą przywódców Klanów, Wielkich Czarowników, którzy w rzeczywistości mają niski status społeczny. Działania opierają się zarówno na działaniach czynnych, jak i wirtualnych. Każdy większy klan posiada prężnie działającą stronę internetową, która zawiera informacje o przeprowadzonych akcjach, demonstracjach, ideologii, przywódcach. Niektóre sprzedają również gadżety związane z grupą oraz koszulki z napisami odnoszącymi się do haseł o dominacji białej rasy. Internet to dla KKK nie tylko reklama, ale też narzędzie terroru, stosowane w celach terroru oraz zastraszenia. Przykładem mogą być wydarzenia z 2006 roku, kiedy to Rycerze Imperium (z ang. Empire Knights) stworzyli internetowy system transmisji i radio KKK, w którym nadawano hasła propagandowe i głoszono białą supremację[26]. Oprócz działalności wirtualnej prowadzona jest czynna, żeby nie rzec zbrojna. Od 2000 roku po dzień dzisiejszy pojawiają się krótkie notki prasowe o znalezieniu i zatrzymaniu posiadaczy broni lub materiałów wybuchowych. Zatrzymania za posiadanie nie są przypadkami ekstremalnymi. Zdarza się, i to dość często, że planowane zamachy wchodzą w życie. To nie tylko bomby i strzały, ale także porwania, pobicia, gwałty i znieważenia. Agresja wymierzana jest zarówno przeciwko wymienianym już przedstawicielom grup etnicznych i religijnych ale też wobec białych – tych, którzy sprzeciwiają się lub wycofują ze współpracy z klanem. Takich przypadków było wiele, jeden z nich z początków XXI wieku – Cynthia Lynch z Oklahomy chciała przystąpić do organizacji KKK w Luizjanie, Białych Rycerzy Południa (z ang. Southern White Knights of the Ku Klux Klan), jednak kiedy w trakcie inicjacji zrezygnowała z dalszego uczestnictwa, została śmiertelnie postrzelona przez jednego z tzw. Synów Dixie (z ang. Sons of Dixie)[27].

Ofiarami wciąż padają także dzieci. Akty przemocy często wynikają z rozkazu Wielkich Czarowników lub z samej zachęty[28]. W 2006 roku w stanie Kentucky, członkowie Mocarstwowych Klanów Ameryki podczas misji informowali potencjalnych rekrutów o naborze, zwrócili szczególną uwagę na 16-letniego chłopca o pochodzeniu panamsko -indiańskim. Jordan Gruver „odniósł obrażenia, które obejmowały złamaną szczękę, złamane zęby i trwałe uszkodzenie nerwów. Lekarze zdiagnozowali u niego także zaburzenia pourazowe, stan, w którym nastolatek boryka się z koszmarami i retrospekcjami”[29].

Czasy się zmieniły, przesłanie Klanu – nie. Dostosowuje się do momentu, w którym działa i wykorzystuje dostępne mu środki. Ku Klux Klan jest najdłużej działającą organizacją ekstremistyczną w Stanach Zjednoczonych. Jego pododdziały znajdują się pośród ok. 926 grup nienawiści, których liczba od 2000 roku wzrosła o 54%[30]. Mimo że nie jest już tak potężną instytucją, jak w latach 20. minionego wieku, jej oddziały istnieją i szybko się nie rozpadną. Jeśli jeden Wielki Czarownik zostanie oskarżony i straci pozycję, pojawi się następny. Klan przez cały okres przemian spotykała stopniowa decentralizacja władzy, dlatego dziś w całych Stanach Zjednoczonych rozsiane są swego rodzaju „hybrydy” klanu[31]. Incydenty, demonstracje, morderstwa, ataki nie występują już może na dużą skalę, jednak wciąż się zdarzają. Niektórzy próbują wybielić wizerunek Klanu, jak wspomniany we wstępie Thomas Robb, który chce działać zgodnie z religią i miłością, a już na pewno nie posiłkując się przemocą. Innym nie zależy na opinii i działają zgodnie z własnymi przekonaniami i według zasad własnej, niezależnej od innych, grupy. Bez wątpienia Ku Klux Klan jest symbolem, historią Ameryki, która dalej trwa i pisze nowe scenariusze. Często się ją pomija, ponieważ XXI wiek jest stuleciem terroryzmu globalnego, nie lokalnego. Rzadko się przez to o nim mówi- w gazetach pojawiają się krótkie notki, w wiadomościach rzuca się zwięzłe zdania. Niektórzy chcieliby zapomnieć o działaniach białych quasi-rycerzy, inni z kolei starają się walczyć z nimi na różnych frontach. Jednak tak jak KKK nigdy nie uda się wybielić Ameryki, tak nigdy ze społeczeństwa całkowicie nie znikną ekstremiści, zdolni do nieludzkich czynów w imię wątpliwych zasad.

 Autor: Anna Wingert

Bibliografia

Książki

  1. Chalmers M. David, Hooded Americanism. The history of the Ku Klux Klan, wyd. 3, Duke University Press, Durham, NC, 1981
  2. The Kloran of the White Knights of the Ku Klux Klan, dostępny w Internecie: http://archive.lib.msu.edu/DMC/AmRad/kloranwhiteknights.pdf, 1998

Artykuły naukowe

  1. Keith Atkins J., The Ku Klux Klan: America’s Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, wyd. 5, 2006

Artykuły prasowe

  1. CNN.com, Group: Murder suspect has long history with Klan, http://edition.cnn.com/2008/CRIME/11/14/klan.slaying/index.html, 2008
  2. CNN.com, I was told to ‘kill’, http://edition.cnn.com/video/#/video/crime/2008/11/13/mcarthur.ky.kkk.trail.day2.wave, 2008
  3. CNN.com, Report: Rise in hate groups, http://edition.cnn.com/video/#/video/us/2009/02/26/jc.hate.group.report.cnn, 2009
  4. Southern Poverty Law Center, Jordan Gruver v. Imperial Klans of America, 2007

Filmy dokumentalne

  1. Brummel B., The Ku Klux Klan: A secret history, A&E Home Video, 1998

Strony internetowe

  1. Anti Defamation League (ADL), Ku Klux Klan. Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/default.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, 2013
  2. The Ku Klux Klan, The Knights’ Party, www.kkk.com
Przypisy


[1] “(…)our objective is freedom, not peace.”, tłum. Anna Wingert, The Kloran of the White Knights of the Ku Klux Klan [tekst źródłowy], http://archive.lib.msu.edu/DMC/AmRad/kloranwhiteknights.pdf, 1998, s. 1

[2] „There is a race war against whites. But our people – my white brothers and sisters – will stay committed to a non-violent resolution. That resolution must consist of solidarity in white communities around the world. The hatred for our children and their future is growing and is being fueled every single day. Stay firm in your convictions. Keep loving your heritage and keep witnessing to others that there is a better way than a war torn, violent, wicked, socialist, new world order. That way is the Christian way – law and order – love of family – love of nation. These are the principles of western Christian civilization. There is a war to destroy these things. Pray that our people see the error of their ways and regain a sense of loyalty. Repent America! Be faithful my fellow believers.”- Thomas Robb, tłum. Anna Wingert, http://www.kkk.com/

[3] J. Keith Akins, The Ku Klux Klan: America’s Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, University of Houston-Victoria, 2006, s.128

[4] B. Brummel, The Ku Klux Klan: A secret history. [film dokumentalny] A&E Home Video, 1998

[5] Anti-Defamation League (ADL), Ku Klux Klan- History. Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/history.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, korzystano: 6 kwietnia 2013

[6] Mowa o stanach skonfederowanych podczas wojny secesyjnej, gdzie prezydent Abraham Lincoln wprowadził Proklamację Emancypacji, przyp. autora

[7]por. B. Brummel, The Ku Klux Klan: A secret history. [film dokumentalny], A&E Home Video, 1998

[8] The Kloran of the White Knights of the Ku Klux Klan [tekst źródłowy], http://archive.lib.msu.edu/DMC/AmRad/kloranwhiteknights.pdf, 1998

[9] ibidem

[10]  por. B. Brummel, The Ku Klux Klan: A secret history. [film dokumentalny], A&E Home Video, 1998

[11] ibidem

[12] Potoczne określenie Południowych Stanów Zjednoczonych, przyp. autora

[13] David M. Chalmers, Hooded Americanism. The History of the Ku Klux Klan, Dunham, NC, 1981

[14] por. B. Brummel, The Ku Klux Klan: A secret history. [film dokumentalny], A&E Home Video, 1998

[15] ibidem

[16] por. Anti-Defamation League (ADL), Ku Klux Klan- History. Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/history.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, korzystano: 6 kwietnia 2013

[17]“ They use euphemisms instead of racial epithets and proclaim pride in their “heritage” rather than hatred of other groups.”, tłum. Anna Wingert, J. Keith Atkins, The Ku Klux Klan: Americas Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, 2006, s. 128

[18] Anti-Defamation League (ADL), About the Ku Klux Klan. Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/default.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, korzystano: 6 kwietnia 2013

[19] ibidem

[20] “Most Identity adherents believe that Jews, in contrast, are descended from Satan and that other nonwhite peoples are “mud” people on the same spiritual level as animals”, tłum. Anna Wingert, J. Keith Akins, The Ku Klux Klan: America’s Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, University of Houston-Victoria, 2006,  s. 130

[21] “According to the Klan, because blacks are so unintelligent and lazy, they are incapable of accomplishing any real task or even getting a job.”, tłum. Anna Wingert, , J. Keith Atkins, The Ku Klux Klan: Americas Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, 2006, s. 132

[22] ibidem

[23]por.  Anti-Defamation League (ADL), About the Ku Klux Klan. Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/default.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, korzystano: 6 kwietnia 2013

[24] Anti-Defamation League (ADL), The Ku Klux Klan Rebounds. Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/intro.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, korzystano: 6 kwietnia 2013

[25] por. J. Keith Akins, The Ku Klux Klan: America’s Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, University of Houston-Victoria, 2006

[26] Anti-Defamation League (ADL), Ku Klux Klan – New Tactics, Extremism in America, http://archive.adl.org/learn/ext_us/kkk/new_tactics.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=4&item=kkk, korzystano: 6 kwietnia 2013

[27] Group: Murder suspect has long history with Klan, http://edition.cnn.com/2008/CRIME/11/14/klan.slaying/index.html, 14 listopada 2008

[28] I was told to ‘kill’ , http://edition.cnn.com/video/#/video/crime/2008/11/13/mcarthur.ky.kkk.trail.day2.wave, 14 listopada 2008

[29] „Gruver suffered injuries that included a broken jaw, broken teeth and permanent nerve damage. Doctors also diagnosed him with post-traumatic stress disorder, a condition that plagued the teen with nightmares and flashbacks.”, tłum. Anna Wingert, Jordan Gruver v. Imperial Klans of America, http://www.splcenter.org/get-informed/case-docket/jordan-gruver-v-imperial-klans-of-america, 22 lutego 2007

[31] por. J. Keith Akins, The Ku Klux Klan: America’s Forgotten Terrorists, Law Enforcement Executive Forum, University of Houston-Victoria, 2006, s. 139